7 Ekim 2026, İzmir’in siyasi tarihine yazılacak. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay, AK Parti’ye geçti. CHP’nin ilk kez Türkiye genelinde birinci parti olduğu 31 Mart 2024 seçimlerinde, daha önce Karşıyaka Belediye Başkanı olan Tugay da İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı’na seçilmişti. Tugay, 21 Mayıs 2026’daki “mutlak butlan” kararı sonrası, daha YENİ Parti’nin kuruluşunu beklemeden 18 Haziran’da CHP’den istifa etmişti.
Cemil Tugay, o günden beri bağımsızdı ama aylardır kulislerde AK Parti’ye transfer olacağı haberleri konuşuluyordu. Sonunda Tugay AKP’ye, AKP de 2002’den beri hiçbir seçimde birinci parti olamadığı İzmir’de büyükşehir belediye başkanlığı koltuğuna kavuştu.
İzmir, uzun yıllardır CHP’nin kalesi olarak görülen bir kent. Böyle bir değişim, İzmir’in siyasi tarihi açısından önemli. Sonraki seçimlere nasıl yansıyacağı konusu da tartışılıyor. Bu soruya yanıt ararken, İzmir’in geçmişteki oy verme davranışlarına, aldığı tavra yani kentin siyasi tarihinin seyrine bakmak gerekiyor.
1946: CHP kazandı ama…
Türkiye’de çok partili hayata geçildikten sonra ilk genel seçim 21 Temmuz 1946’da yapıldı. Bu seçim, Türk siyasi tarihinin de en tartışmalı seçimi oldu. Çünkü açık oy, gizli tasnif usulü vardı. Yani oylar herkesin içinde veriliyor, gizli olarak sayılıyordu. Üstelik liste usulü çoğunluk sistemi vardı, sandıktan o ilde birinci çıkan parti, ildeki tüm milletvekilliklerini de kazanıyordu.
Yüksek Seçim Kurulu’nun sitesinde bu seçimlere ait oy oranları yok. Ama oluşan Meclis tablosuna göre Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) 397, Demokrat Parti (DP) 61 milletvekilliği kazandı.

Seçimin şaibeli olduğunu savunan DP, sonuçları kabul etmiyordu. Tepki olarak ilk mitinglerinden birini de İzmir’de yaptı. 26 Temmuz 1946 tarihli Cumhuriyet gazetesinin manşetinde bu miting vardı. Mitinge 30 bin kişinin katıldığı yazıyordu.
1950: Demokrat Partili yıllar başlıyor
14 Mayıs 1950’de yapılan genel seçim ile Türkiye’de DP’li yıllar başladı.
Türkiye genelinde DP yüzde 52, CHP yüzde 39 oy aldı. Ama liste usulü seçim sistemi yüzünden DP 416, CHP 69 milletvekilliği kazandı.
İzmir’de de durum farklı değildi. DP, kentte yüzde 56’ya yakın oy aldı. CHP’nin oyu yüzde 41’de kaldı. Liste usulü çoğunluk sistemi gereği tüm milletvekillikleri de DP’nin oldu.
Başbakanlık koltuğunda artık İzmir’e çok yakın bir isim vardı: Adnan Menderes.
Aydınlı olan Menderes’in çocukluk ve gençlik yıllarının büyük bölümü İzmir’de geçmişti. İzmir’de okula gitmiş, Karşıyaka ve Altay kulüplerinde spor yapmıştı. İzmir’in en ünlü, köklü ve varlıklı ailelerinden Evliyazadelere mensup olan Fatma Berin Hanım ile de evliydi. 1946’da DP’yi kuran isimler arasında yer aldığında en çok destek aldığı şehirlerden biri de İzmir olmuştu.
Genel seçimden dört ay sonra, 3 Eylül’de de yerel seçimler yapıldı. O dönem seçmen doğrudan belediye başkanını seçmiyordu. Oylar şehrin belediye meclis üyelerini seçmek için veriliyordu. Seçilen üyeler de kendi aralarından bir ismi belediye başkanı seçiyordu.
İzmir’de yerel seçimde DP yüzde 67,3 oy alırken CHP yüzde 30,7’de kaldı. Belediye başkanı da Rauf Onursal oldu.
