“Reisicumhur Atatürk'ün umumi hallerindeki vahamet, dün gece saat 24'te neşredilen tebliğden sonra her an artarak bugün, 10 ikinci teşrin 1938 Perşembe sabahı saat 9'u 5 geçe, Büyük Şefimiz derin koma içinde terki hayat etmişlerdir.”
Millî Mücadele’nin muzaffer başkumandanı, Cumhuriyet’in kurucusu Atatürk’ün vefatı, doktorlarının kaleme aldığı bu raporla duyuldu.
İstanbul’da o gün hava sisli ve soğuktu. Atatürk, saraydaki 71 numaralı odasında komadaydı. O son gecesinde de doktorları Mim Kemal Öke, Nihat Reşat Belger, Akil Muhtar Özden, Asım Arar ve Neşet Ömer İrdelp dönüşümlü olarak başucunda nöbet tutmuştu.
Son kez kalbini dinlediklerinde saat 9’u 5 geçiyordu. Hemen Başbakan Celâl Bayar’a "Paşamız vefat etti" diye haber verildi.
Bayraklar yarıya iniyor
Saat 10.50’de Dolmabahçe Sarayı’ndaki bayrak yarıya indirildi. Daha haber resmî olarak duyurulmadan saat 11.25’ten itibaren İçişleri Bakanlığı genelgesiyle tüm Türkiye’de bayraklar yarıya indirilmeye başladı. Radyodan da yapılan açıklamayla Atatürk’ün vefat haberi duyuldu. Yas, dalga dalga tüm ülkeye yayıldı. Gazeteler de akşam baskısı hazırlıklarına başladı.
Silah arkadaşının gözyaşları
Atatürk için ilk törenler İstanbul’da yapıldı. 13 Kasım’da Millî Müdafaa Vekili Kâzım Özalp tarafından bir tamim yayımlandı. Cenaze alayını, İstanbul'da, Ankara'da ve iki şehir arasındaki nakil sırasında Fahrettin Altay komuta edecekti.
Altay, Büyük Zafer’de en kritik görevdeki paşalardan biriydi. Zaferde önemli rol oynayan süvari kolordusunun komutanıydı. Başkumandanı son yolculuğuna uğurlanırken o da yanı başında olacaktı.
