“Biz ölmedik, bizi öldürdüler. Anayasa’yı da öldürdüler. Sansür yasaktır diyen Anayasa’nın 29. maddesine artık ancak gülünebilir.”
Bu sözler, Rusya’da halkın haber alma hakkını önceleyen, kamu adına denetim görevi yapmaya çalışan Novaya Gazeta’nın eski genel yayın yönetmenlerinden Dmitry Muratov’a ait.
2021'de Muratov, Filipinli gazeteci Maria Ressa ile birlikte Nobel Barış Ödülü'ne layık görülmüştü.
Ona “Bizi öldürdüler” dedirtense, yaklaşık 30 yıllık gazetesinin yayın hayatını bitirmeye karar vermesi.
Oysa gazete, üzerindeki yoğun hükümet baskısına ve hatta aralarında Anna Politkovaskaya’nın da olduğu yedi yazarının öldürülmesine rağmen yayın hayatına devam ediyordu.
Yayına devam etmeleri durumunda “aşırılıkçı örgüt” olarak tanımlanma riski ile karşı karşıya olduğunu düşünen gazete yönetimi aldığı kapanma kararını okurlarıyla paylaştı:
“9 Kasım’da, 30 yıldır yaşadığımız evin ışıklarını kapatacak, sunucularımızı kapatacak ve oradan ayrılacağız. Gazete artık yok. Rus yetkililer ve Rus güvenlik servisleri, yayın ekibimizi faaliyetlerini durdurmaya zorladı.”
Novaya Gazeta’nın hikâyesi
1993 yılında kurulan Novaya Gazeta Rusya’da basın özgürlüğünün ne durumda olduğunu anlatan en çarpıcı örneklerden biri. İlk bilgisayarlarını Gorbaçov'un Nobel Barış Ödülü parasından aldığı destekle satın alan gazetenin hisselerinin yüzde 10'u bugün de Gorbaçov ailesine ait.
Gazete, o günden bugüne Kremlin çizgisinden uzak haber yapmak isteyen gazeteciler için bir sığınaktı.
