Bir sonraki ABD başkanlık yarışında adayı olacağı düşünülen, İran savaşına mesafeli durmasıyla bilinen mevcut ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, partisinin ara seçimlerde aldığı yenilgiyi de İran savaşına bağladı.
Vance, 4 Kasım'da X hesabından yaptığı açıklamada, "Kaybetmemizin nedeni savaş" dedi.
ABD'de Başkan Trump’ın partisi Cumhuriyetçiler 3 Kasım ara seçimlerinde Kongre'nin iki kanadında da çoğunluğu kaybetmişti.
Vance’e göre Cumhuriyetçilerin asıl sorunu seçmenlerinin sandığa gitmemesi değil. 2024'te Donald Trump ve kendisine oy veren birçok seçmenin bu kez Demokratları tercih etmesi.
Vance, Cumhuriyetçilerin İran savaşının siyasi sonuçlarını da kabul etmesi gerektiğini söyledi.
"Senato'yu önümüzdeki altı yıl boyunca kaybetmeye değdiğini düşünüyorsanız bunu savunun. Bunun ödenmeye değer bir bedel olduğunu söyleyin. Katılalım ya da katılmayalım, en azından bu dürüst bir tartışma olur."
Vance’a göre seçmeni geri kazanmak için dört öncelik
Vance’a göre, Cumhuriyetçilerin seçmenlerini yeniden kazanabilmesi için uygulaması gereken dört öncelik var.
Bunlar İran savaşının sona erdirilmesi, enflasyon ve hayat pahalılığına odaklanılması, ABD'nin çıkarlarını dış müdahalelerin ve uluslararası yükümlülüklerin önüne koymayı savunan "Önce Amerika" politikasına dönülmesi ve ABD'nin İsrail'le ilişkilerinin değiştirilmesi.
Vance'in açıklaması, Trump yönetiminin İran politikasına ilişkin görüş ayrılıklarını da yeniden gündeme getirdi.
ABD ve İsrail'in şubatta İran'a başlattığı saldırıları kamuoyu önünde destekleyen Vance'in, savaş öncesinde askeri müdahaleye karşı çıktığı basına yansımıştı.
CBS News, 20 Şubat'ta yayımladığı haberinde Vance'in Beyaz Saray'daki kapalı toplantılarda İran'a saldırılmamasından yana olduğunu aktarmıştı. Trump da 9 Mart'ta iki ismin İran konusunda farklı düşündüğünü kabul etmişti.
Vance, son açıklamasında da savaşa doğrudan karşı olduğunu söylemedi. Cumhuriyetçilerin savaşın siyasi bedelini tartışması gerektiğini savundu.
Trump'ın eski destekçilerinden Tucker Carlson da seçimden bir gün önce yaptığı açıklamada Vance'i İran'la müzakereden yana duran isimlerden biri olarak göstermişti. Carlson, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun Trump'a İran'da nükleer silah kullanması için baskı yaptığını öne sürmüştü.
Carlson, Trump'ı eleştirirken Vance'i müzakereleri savunan isimler arasında gösterdi.
Fayn
Trump ne dedi?
Trump, Vance'in İran savaşının seçim yenilgisinde etkili olduğu değerlendirmesine "Büyük ölçüde doğru" yanıtını verdi.
Beyaz Saray'da gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, savaşın benzin fiyatlarını yükselttiğini ve bunun seçmenlerin tercihlerini etkilediğini kabul etti.
Ancak İran'a saldırma kararından pişman olmadığını söyledi. Aynı koşullarda yeniden aynı kararı vereceğini belirtti.
Trump, Cumhuriyetçilerin yenilgisini kendisinin aday olmamasına bağladı. Seçim kampanyası boyunca düzenlediği mitinglerde büyük kalabalıklar topladığını ancak bu desteğin Cumhuriyetçi adaylara yansımadığını belirtti.
TIME dergisinin aktardığına göre Trump'ın danışmanları, seçim kampanyası boyunca başkanı hayat pahalılığına ve benzin fiyatlarına odaklanmaya çağırdı. Ancak Trump, mitinglerinde sık sık farklı konulara yöneldi.
Demokratların Kongre'nin iki kanadında da çoğunluğu kazanması, Trump'ın başkanlığının kalan iki yılında işini zorlaştıracak. Yeni Kongre, yönetimin faaliyetleri hakkında soruşturmalar başlatabilecek ve Trump'ın üst düzey atamalarını engelleyebilecek.
CNN'in aktardığına göre Trump, ara seçim yenilgisinin ardından halefini daha sık konuşmaya başladı. Yakın çevresine Vance ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio hakkında sorular soran Trump, Cumhuriyetçi Parti'deki adaylık yarışının nasıl ilerleyeceğini görmeden karar vermek istemiyor.
2028 seçimleri için ilk işaret mi?
BBC'ye konuşan Washington merkezli Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'nden (CSIS) dış politika uzmanı Daniel Byman’a göre Vance'in açıklaması, Trump'tan uzaklaşma girişimi.
Ancak Vance, Trump'la doğrudan karşı karşıya gelmekten kaçınıyor. New York Times'ın aktardığına göre Vance, seçim yenilgisine ilişkin açıklamasını yayımlamadan önce Trump'a gösterdi.
2028'de Cumhuriyetçilerin başkan adayı olabilecek isimler arasında bulunan Vance, henüz adaylığını açıklamadı. Daha önce bu konudaki kararını ara seçimlerden sonra vereceğini söylemişti.
Trump da kendisinden sonra kimi destekleyeceğini henüz açıklamadı.
Şubatta NBC News'e verdiği röportajda hem Vance'i hem de Dışişleri Bakanı Marco Rubio'yu öven Trump, ikisinin birlikte aday olabileceğini söylemişti.
Okan Dülger
Washington Post'un ağustosta yayımladığı habere göre ise Trump, bağışçılarla yaptığı özel bir görüşmede Vance'in başkan seçilmesini istediğini dile getirdi. Danışmanları ise, bunun kesin bir destek kararı anlamına gelmediğini belirtti.
Vance'in İran savaşı üzerinden Trump'tan farklı bir tutum benimsemesi, 2028'de Cumhuriyetçilerin başkan adayı olup olmayacağı sorusunu da beraberinde getiriyor.
