Leviathan ve Loveless filmleriyle tanınan Rus yönetmen Andrey Zvyagintsev, uzun bir aranın ardından Minotaur ile sinemaya döndü. Film, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin toplum üzerindeki etkilerini, bir evlilikte yaşanan sadakatsizlik üzerinden ele alıyor.
Zvyagintsev, 2022'de Fransız yönetmen Claude Chabrol'un 1969 yapımı La Femme Infidèle (Sadakatsiz Kadın) filmini yeniden uyarlamaya karar verdi. Ancak hikâyenin yalnızca aldatılan bir kocayı anlatmasını istemiyordu. Rusya'nın savaşla birlikte geçirdiği dönüşümü de filme yansıtmayı amaçlıyordu.
Film, 2026 Cannes Film Festivali'nde Büyük Ödül'ü (Grand Prix) kazandı. Tamamı Rusça çekilmesine rağmen Fransa'nın gelecek yılki Oscar Ödülleri'nde En İyi Uluslararası Film kategorisindeki adayı olarak seçildi.
Yönetmen, The New York Times'a verdiği röportajda filmin yaşanan döneme tanıklık etmesini istediğini anlattı.
Bir evlilik hikâyesinden savaşın karanlık yüzüne
Letonya'nın başkenti Riga'da çekilen Minotaur, savaşın yalnızca cephede değil, gündelik yaşamda ve insanların ahlaki kararlarında da nasıl etkili olduğunu gösteriyor.
Filmin merkezinde, Rusya'nın küçük bir kentinde yaşayan iş insanı Gleb bulunuyor. Gleb, eşinin kendisini aldattığından şüpheleniyor. Bir yandan da çalıştığı şirket üzerinden siyasi baskıyla karşı karşıya kalıyor.
Kent belediye başkanı, iş insanlarından hangi çalışanlarının Ukrayna'daki savaşa gönderileceğini belirlemelerini istiyor.
Bu hikâye, yönetmenin gerçek hayatta duyduğu bir olaydan esinlenilerek yaratılmış.
Putin'in 2022'de kısmi seferberlik ilan etmesinin ardından Zvyagintsev'in bir arkadaşı, belediye başkanının iş insanlarını topladığını ve cepheye gönderilecek çalışanları seçmelerini istediğini yönetmene anlatıyor.
Zvyagintsev, bu olayın filmin ikinci hikâyesini oluşturmasına ilham verdiğini söylüyor.
Komadan sürgüne uzanan bir hayat
Zvyagintsev'in sinemaya dönüşü, kişisel hayatında yaşadığı ağır bir dönemin ardından geldi.
2021'de ciddi şekilde hastalanan yönetmen, akciğer fonksiyonlarının büyük bölümünü kaybetti, kan pıhtılaşması ve sepsis (kan zehirlenmesi) geçirdi. Haftalarca tıbbi komada kaldıktan sonra Guillain-Barré sendromuna (bağışıklık sisteminin sinirlere saldırarak kas güçsüzlüğüne ve felce yol açabildiği nadir bir hastalık) yakalandı ve kollarını ve bacaklarını kullanamaz hale geldi.
Tedavi için Almanya'ya götürülen Zvyagintsev, Rusya'nın Ukrayna'yı işgal ettiğini rehabilitasyon sürecinde öğrendi.
Savaşa açıkça karşı çıkan yönetmen, Rusya'ya dönmemeye karar verdi ve Fransa'ya yerleşti.
Savaşın sorumlusu kim?
Minotaur, doğrudan bir savaş filmi olmaktan çok, otoriter bir sistemde bireylerin kendi çıkarlarını korumak için verdikleri tavizleri sorguluyor.
Zvyagintsev'e göre sinema, izleyiciye kimin iyi veya kötü olduğunu söylemek yerine insanları ahlaki seçimleriyle yüzleştirmeli.
Filmin adı da Yunan mitolojisinde labirentte yaşayan, insan vücutlu ve boğa başlı bir canavar olan Minotor'dan geliyor. Efsaneye göre Minotor, labirente gönderilen genç insanlarla besleniyordu. Yönetmen, bu canavar üzerinden hem savaşın insanları nasıl kurban ettiğini hem de evlilikteki ihanet ve güvensizliği ele alıyor.
Rusya'da gösterime girmesi beklenmeyen film, yönetmenin ülkesine yönelik eleştirilerini de yeniden gündeme taşıdı.
Cannes'daki ödül konuşmasında Putin'e savaşı sona erdirme çağrısı yapan Zvyagintsev, savaşın sorumluluğuna ilişkin tartışmalarda yalnızca toplumu suçlamanın yeterli olmadığını savunuyor.
Yönetmene göre asıl mesele, otoriter bir sistemin içinde her bireyin nasıl davranmayı seçtiği.