“Siyasette kadın olmanın en zor tarafı, erkeklerin yaşlılıklarını bile üstünlük olarak görmeleridir. Kadınlar, siyasette genç oldukları için ciddiye alınmazlar, yaşlandıklarında ise zaten kapı kapanmıştır.”
Gloria Steinem
Feminist gazeteci ve kadın hakları savunucusu
Türkiye’de bir erkek 75 yaşındaysa üç şeyden emindir: Prostat sorunu vardır, torunlarına, hanıma söz geçiremez ve ülkeyi en iyi kendisinin yöneteceğine inanır. Siyaset hâlâ hem ülkemizde hem de dünyada yaşlı erkeklerin oyun alanı. Ama bu oyun satranç değil. Komedyen bir din adamı (!) var memlekette, ona sorsak “Satranç oynamak caiz mi?” diye, “Oynayana bakan da domuz eti yemiş gibidir,” cevabını alırsınız. Böyle de akıllara feza bir yer.
Türkiye’de yaşlı erkek siyasetçiler artık sadece bir siyasi figür olmanın ötesinde “devlet aklı” biziz diyerek konuşuyorlar. Kameraların karşısına geçtiklerinde buyuran ve azarlayan söylemleri, beden dilleri ile kendi ömürlerini ülkenin kaderiyle özdeşleştiriyorlar.
Onlara göre halk çoğu zaman ya nankör ya da anlamaz. Geçmiş başarılar sık sık hatırlatılıyor ancak bugünün ihtiyaçları ya küçümseniyor ya da görmezden geliniyor.
Her cümle “Biz olmasaydık siz olmazdınız”la ya da “Bizden önce buzdolabı yoktu’’ gibi sözlerle bitiyor. Siyaset bu isimler için bir kamu görevi değil, ömürlük bir koreografi. Emeklilik değil, ölümle bitecek bir temsilin peşindeler.
Dünya yaşlı erkeklerin kontrolünde
Durum sadece bizde böyle değil. 2025 verilerine göre, dünya nüfusunun yaklaşık %67,5’i (5,4 milyar kişi) 70 yaş ve üzerindeki erkekler tarafından yönetiliyor. Bu liderler çoğu zaman onlarca yıl görevde kalıyorlar ve görev süresi sınırlamaları ya da emeklilik yaşı gibi kurumsal kısıtlamalarla karşılaşmıyorlar. Ortalama görev süresi 8,3 yıl. Erkek liderlerin ortalama yaşı 65,3 ve küresel liderlerin yalnızca %13'ü kadın.
Uzun liderlik süreleri genellikle yirmi yılı aşıyor. Ancak küresel olarak yaşlı erkek liderlerin hakimiyeti yalnızca istatistiksel bir anormallik olarak dikkat çekmiyor. Dünya genelindeki siyasi sistemlerde, derinlemesine yerleşmiş ‘tuhaf ve rahatsız edici’ kimi unsurlar da var. Bunlar temel olarak şöyle:
