2025 yılının son çeyreği
Sermaye Piyasası Kurulu bazı para piyasası fonlarında bir acayiplik olduğunu fark etti. Adeta göstere göstere spekülasyon yapılıyordu.
Sistemin işleyişi basitti.
Bazı küçük şirketlerin hisselerinin çok az bir bölümü borsada dolaşıyordu. Bu az miktardaki hisselerin büyük bölümünü bazı fonlar toplamıştı.
Ekonominin en basit kuralı gereği, bir malın piyasaya arzı azalırsa, fiyatı yükselir. Dolayısıyla aslında çok da değerli olmayan bu hisselerin fiyatı yükseliyordu.
Diyelim ki özsermayesi ve varlıkları toplam 10 milyar TL değerinde A şirketi var. Borsada hisselerinin yalnızca yüzde 20’si var.
B Para piyasaları fonu, A şirketinin bu az sayıdaki hisselerinin önemli bir çoğunluğunu alıyor. Böylece A şirketinin hisse değeri yükseliyor.
Bu kadar değerli gibi gözüken hisselere sahip B para piyasaları fonunun portföy değeri de yapay bir biçimde artıyor.
B para piyasaları fonunun getirisinin arttığını gören yatırımcılar, bu fona yöneliyor.
B para piyasaları fonu da, bu sefer de tıpkı A şirketi gibi özsermayesi ve varlıkları çok da yüksek olmayan C şirketinin az sayıdaki borsa hisselerini toplayarak, aynı yöntemi uyguluyor.
SPK ise 18 Eylül 2026’da yaptığı açıklamada bunun farkında olduklarını itiraf etti:
“2025 yılı son çeyreğinde, yatırım fonları içerisinde, bilhassa serbest yatırım fonları ve para piyasası fonları vasıtasıyla; belirli portföy yönetim şirketlerine (PYŞ) ait fonların, fiili dolaşım oranı düşük olan paylarda ekonomik gerçeklik ve şirket temel finansal büyüklükleri ile açıklanamayacak şekilde fiyat hareketlerine neden olduğu gözlemlenmiştir.”
Yani SPK sorunun farkındaydı.
4 Kasım 2025
Maliye ve Hazine Bakanı Mehmet Şimşek de sorunun farkında olanlar arasındaydı.
İstanbul'da düzenlenen 9. Türkiye Sermaye Piyasaları Kongresi'nin açılışında şunları söyledi:
“Özellikle bazı fonlar üzerinden bu manipülasyonların yapıldığını da biliyoruz. O alanda da düzenleme eksiklikleri olduğunu biliyoruz. Bu eksiklikleri gidereceğiz…”
2 Aralık 2025
Finansal İstikrar Komitesi Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek başkanlığında toplandı.
Toplantıyla ilgili basın açıklamasına göre değerlendiren konular arasında para piyasaları fonları da vardı:
“Serbest fonlar ve para piyasası fonlarındaki son dönem gelişmeler ele alınmış ve bu enstrümanların finansal istikrara etkileri ile alınabilecek makro ihtiyati tedbirler değerlendirilmiştir.”
Fakat bu açıklamada yatırımcılara yol gösterebilecek, “hangi fonlar, hangi gelişmeler, hangi portföy yönetim şirketleri, hangi hisseler” gibi ayrıntılar açıklanmadı.
Ancak ilgili kurumlar sorunun farkındaydı.
3 Aralık 2025
SPK bünyesinde bir çalışma grubu oluşturuldu. Yani SPK meselenin izlenmesi gereken bir piyasa hareketi olmaktan çıktığını anlamış, yeni kurallar gerektiren bu sorun konusunda nihayet harekete geçmişti.
18 Aralık 2025
Nitelikli yatırımcı sınırı 1 milyon TL'den 10 milyon TL'ye çıkarıldı.
Serbest fonlara erişimi olan yatırımcı kitlesi daraltıldı. Yüksek risk taşıyan bu fonlara daha yüksek finansal kapasiteye sahip yatırımcıların girmesi amaçlandı. Bu, ilk somut yatırımcı koruma adımlarından biriydi.
Ocak–Nisan 2026
SPK, fon piyasasında tespit edilen risklere karşı hazırladığı Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber Taslağı’nı 28 Ocak’ta Hazine ve Maliye Bakanlığı’na sundu.
Şubat ayında taslak, sektörün görüşüne açıldı.
Ancak çalışmalar ilerledikçe sorunun yalnızca fonların hangi işlemleri yapabileceğiyle sınırlı olmadığı anlaşıldı. Fonların yatırımcıdan aldığı paranın ve yatırımcıya yaptığı ödemenin geçtiği Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu (TEFAS) altyapısının da yeniden düzenlenmesi gerektiği ortaya çıktı. Böylece SPK’nın başlattığı çalışma, yalnızca fon kurallarını değiştiren bir düzenleme olmaktan çıkıp, fonların işlem ve takas mekanizmasının da yeniden tasarlanmasına doğru genişledi.
18 Nisan 2026
Kariyerine Şekerbank’ta fon yönetiminde uzman yardımcısı olarak başlayan, 2004 yılında SPK Kurumsal yatırımcılar bölümünde devam eden, 2014’de SPK Başkan Yardımcısı, 2022’de SPK Başkanı olan eski Savunma Bakanı Vecdi Gönül’ün oğlu İbrahim Ömer Gönül başkanlıktan ayrıldı.
SPK’nın 18 Eylül’de fon skandalıyla ilgili yaptığı açıklamaya göre, başkanın değişiminden sonra “çalışmaları devam etmekte olan Rehber Taslağının hazırlıkları aralıksız sürdü.”
23 Haziran 2026
Uluslararası endeks kuruluşu MSCI (Morgan Stanley Capital International), Türkiye'deki bazı küçük şirketlerin hisselerinde fonların koordineli hareket ettiğine yönelik yatırımcı endişelerini gündeme getirdi.
Kuruluş, bazı şirketlerde piyasada gerçekten alınıp satılabilen hisse miktarının olduğundan yüksek görünebildiğine dikkat çekti. Denetim ve şeffaflık istedi. Kurum, gerekli düzenlemelerin yapılması için Türkiye’ye kasım ayına kadar süre verdi.
Haziran–Temmuz 2026
Haziran ayında SPK, yatırımcıların fon alıp satarken paralarının ve fon paylarının el değiştirme biçimini değiştiren yeni TEFAS kurallarını onayladı. Sistem 20 Temmuz’da uygulanmaya başladı.
Temmuz sonunda, bazı fonların ellerindeki varlıkların değerinin hesaplanma yöntemi değiştirildi. Amaç, fonun kâğıt üzerinde olduğundan daha değerli görünmesini önlemek ve yatırımcının elindeki payın değerini daha gerçekçi hesaplamaktı. Böylece SPK, bir yandan fonların alım-satım sistemini, diğer yandan da fonların değerinin nasıl hesaplandığını değiştirmiş oldu.
19 Ağustos 2026
İlgili kurumlar gerekli düzenlemeleri yapma telaşındayken İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı SPK’ya gizli bir yazı gönderdi.
İhbarlar almıştı. Bazı hisselerin fiyatları yaklaşık 100 kat artmıştı. Fiyatı artan bu hisseleri bazı portföy yönetim şirketleri yoğun biçimde toplamıştı. Savcılık, SPK’dan şirketlerin mali göstergeleriyle hisse fiyatları arasındaki farkın incelenmesini istiyordu. Bir de bu işlemlerin piyasa dolandırıcılığı kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceğini merak ediyordu.
Soruşturmanın ilk aşamasında adı geçen yapılar, Pusula ve Tera ve Portföy Yönetim şirketleriydi.
28 Ağustos 2026
Savcılığın soruşturma başlatmasından dokuz gün sonra SPK yatırım fonlarına ilişkin rehberi nihayet güncelledi. Yeni kuralların amaçlarından biri de düşük miktarda halka arz olan hisselerde fonlar üzerinden oluşabilecek fiyat artışlarının sınırlandırılmasıydı.
Fayn
