Merhaba

Fayn Haftalık da herkes gibi Trump ve Netanyahu'nun dünyanın geri kalanı ne der, ne hisseder zerre umursamadan İran’a açtığı savaşı izlemeye ve anlamaya çalışıyor. Bu konuya bütün açılardan bakmaya çalıştık.

İspanya’ya bağlandık. Tanıl Bora tartışmasını es geçmedik. Sürecin yeni aşamasına baktık. 

İktidarın millî parklarla alıp veremediklerini derledik.

Hazırsanız başlayalım.

İsrail ve ABD, İran’a savaş açtıktan sonra bilgi bombardımanı da başladı. Her gün yeni iddialar, analizler, askerî değerlendirmeler ortaya atılıyor. Ayşe Karabat, bu bilgileri ayıkladı, güvendiği analistleri dinledi, farklı kaynakları taradı. Süzgeçten geçirdiği tabloyu sunuyor. İşte savaşın ilk haftası.

İran: Savaşın birinci haftasında ne oldu?
İsrail ve ABD, İran’a savaş açtıktan sonra bilgi bombardımanı da başladı. Her gün yeni iddialar, analizler, askerî değerlendirmeler ortaya atılıyor. Fayn bu bilgileri ayıkladı, güvendiği analistleri dinledi, farklı kaynakları taradı. Süzgeçten geçirdiği tabloyu sunuyor. İşte savaşın ilk haftası.

İran Lideri Ayetullah Ali Hamaney öldürüldü. Peki Hamaney kimdi? Onu öldüren suikast hakkında ne biliyoruz?

Portre: İran, öldürüldüğünü doğruladı. Hamaney kimdi ve neden hedefteydi?
İran’ın dini lideri Hamaney, devrimin doğal lideri değildi ama tam 36 yıldır ülkenin en güçlü insanı olarak koltuğu hiç bırakmadı. 28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in İran’a yönelik hava saldırılarında hayatını kaybetti.

Ondan sonra ne olacağı 20 yıldır tartışılıyordu. Peki şimdi İran’ı ne bekliyor?

İran lideri Hamaney öldürüldü. Yerine kim geçecek?
Bütün bu adayların ismi Hamaney’in doğal yollardan öleceği düşünülerek ortaya atılmıştı. Ancak savaşta ABD ve İsrail’in Hamaney’i öldürmesi başka bir durum. Zor oyunu bozar.

İran denince artık akıllara Trump, Hamaney ve savaş görüntüleri geliyor. Bütün bu toz dumanı aralayıp bakınca yıllarca Tahran’da görev yapan gazeteci Sami Oğuz’un aklına gelenler ise çok başka: İran’ın Cüneyt Arkın’ı Cihangir Gaffari, billur sesli Guguş, bütün şiirleri Türkçeye çevrilen Füruğ ve daha nicesi…

Bir ülkeye ağıt: İran denince aklıma gelenler
İran denince artık akıllara Trump ve öldürülen Hamaney gibi liderler ile savaş görüntüleri geliyor. Bütün bu toz dumanı aralayıp bakınca benim aklıma gelenler ise çok başka: İran’ın Cüneyt Arkın’ı Cihangir Gaffari, billur sesli Guguş, bütün şiirleri Türkçeye çevrilen Füruğ ve daha nicesi…

ABD ve İsrail’in, İran’a karşı Kürt grupları sahaya sürmek istediği iddia ediliyor. İyi de ABD ile Kürt hareketlerinin ilişkisinde daha önce yaşananlar ne olacak?

ABD’den yeniden ‘Kürt kartı’ ama öncekiler ne olmuştu ki?
ABD ve İsrail’in, İran’a karşı Kürt grupları sahaya sürmek istediği iddia ediliyor. Bu gruplardan biri de PKK’nın İran kolu PJAK. Ortadoğu’da Kürt hareketlerinin Washington’la ilişkisi ise sık sık aynı cümleyle hatırlanıyor: ‘‘İstihbarat operasyonları hayır kurumları gibi çalışmaz.’’

Bu Hürmüz Boğazı’nın küresel enerji akışıyla, bizimle ve ekonomimizle ne ilgisi var?

Nedir bu Hürmüz Boğazı? Sizinle ilgisi ne?
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları başladı ve dünyanın deniz yoluyla yapılan petrol ticaretinin üçte birini göğüsleyen Hürmüz Boğazı’nda trafik durma noktasına geldi. Küresel enerji akışı için kritik bu geçiş noktası kapalı kalması bizi, elektriği, ısınmayı ve fiyatları nasıl etkiler?

Cereyanlar kitabı ve siyasi cereyan

Özgür Özel ve Ekrem İmamoğlu'nun başucu kitabı olarak Tanıl Bora'nın Cereyanlar adlı eserini anması yeni tartışma başlattı. Buna entelektüel bir tartışma demek isterdik ama sanki kitabın Türkiye siyasi tarihine katkısının sorgulanması gibi başlayan konu Türkiye'deki siyasi kötücüllüğün faturasının Bora'ya çıkarılmasına kadar vardı. Melike Argıt, bu noktada biraz geri çekilip Cereyanlar’a ve ortalıktaki öfkeye baktı.

Cereyanlar’ı siyasi cereyanlarla tartışabilir miyiz?
Özel ve İmamoğlu’nun başucu kitabı dedikleri Tanıl Bora’nın Cereyanlar’ı neyi anlatıyor? Bu vesileyle her türlü siyasi kötücüllüğün faturasını Bora’ya çıkartanların geçirdiği öfke nöbetinin kökeninde ne var? Daha önemlisi, bu linç entelektüel üretim kapasitemiz hakkında ne söylüyor?

Denizlerin sessiz katilleri: Hayalet ağlar

İ Ş B İ R L İ Ğ İ Y L E

Unutulmuş ya da öylece bırakılmış balık ağları yani “Hayalet ağlar”, deniz yaşamını ve ekosistemi tehdit ediyor. Sadece 2024’te Türkiye’de 224 futbol saha denk genişlikte hayalet ağ toplandı. Bir başka tehlike de plastikler. Yılda 100 bin deniz memelisi plastikler yüzünden ölüyor.

Denizler insan sağlığı için çok faydalı olan Omega-3’ün de ana kaynağı. Orzax da 3 Mart Dünya Omega 3 Günü'nde Mavi İz projesiyle bu tehlikeye dikkat çekti. Denizin altından hayalet ağlar toplandı. Çıkan ağlar, sanatçı Büşra Kölmük tarafından bir heykel haline dönüştürüldü.

Denizlerin sessiz katilleri: Hayalet ağlar
Unutulmuş ya da öylece bırakılmış balık ağları yani “Hayalet ağlar”, deniz yaşamını ve ekosistemi tehdit ediyor. Sadece 2024’te Türkiye’de 224 futbol saha denk genişlikte hayalet ağ toplandı. Bir başka tehlike de plastikler. Yılda 100 bin deniz memelisi plastikler yüzünden ölüyor.

Sürecin ikinci aşaması aşılabilir mi?

Meclis Süreç Komisyonu görevini ifa etti. Raporunu da tamamladı. PKK lideri Abdullah Öcalan da 27 Şubat çağrısının yıldönümünde yeni aşamayı ilan etti: Demokratik entegrasyon. “Yasal statü” meselesi önümüzdeki günlerin en önemli bir ayağı. Önemli olmasına önemli de kolay bir aşama mı? İşte orası biraz karışık. Fayn Ankara muhabiri anlattı.