“Black Mirror bölümü gibi.”

Teknolojinin insanlığın en büyük kabusu olduğu bir dünyada geçen distopik bilimkurgu dizisi Black Mirror, zamanla teknolojik gelişmelerin yarattığı rahatsız edici hissi anlatan bir ifadeye, benzetmeye dönüştü. 

İlk sezonu 2011’de yayınlanan dizinin her bölümü, insanlığın başına gelmekte olanın haberini veriyor, bazen de başımıza çoktan geleni idrak etmekte geç kaldığımızı yüzümüze vuruyordu. 

Dizi olan Black Mirror’ın artık yeni bölümü yayınlanmıyor fakat hepimizin dijital bir profilden ibaret olduğu, verilerimizin altın değerine yaklaştığı bu çağda, aslında Black Mirror’ın ta kendisiyiz. Yeni sezonda uzun süredir hayatımızda olsa da yan rolden başrole ancak geçen bir aktör de var: yapay zeka. 

Telefonum beni dinliyor mu? Anılarım kopyalanabilir mi? TikTok algoritmam beynimi mi yıkıyor? Ölümden sonra sanal bir dünyaya geçiş yapmak mümkün mü? Dijital ayak izim beni sonsuza dek takip mi edecek? 

İnternete girdiğiniz ilk andan itibaren teknoloji şirketlerinin hakkınızda topladığı verilerden oluşturduğu profiller sayesinde bu senaryoların hepsi mümkün. 

En sevdiğiniz tereyağ markasından beş yıldızı hak eden CV’nizin “sebepsizce” silinmesine kadar hakkınızda sahip olunan bütün verilerin, daha önce hiç görülmedik bir hız ve karmaşıklıkta işlenmesi kişisel hürriyetinizin güncel durumu hakkında ne söylüyor?

Neden şimdi endişelenmeli?

İnternetin ilk zamanlarını yetişkinken yaşamış kişiler için ilk Skype veya MySpace, sonradan katılanlar için ise Tumblr veya Snapchat hesabınızı açtığınızdan beri sanal alemde bir “profiliniz” var. 

Profil derken herhangi bir platformda açtığınız komik rumuzlu bir hesaptan bahsetmiyoruz. Teknoloji şirketlerinin hakkınızda oluşturduğu, dijital ayak izinizin tamamını kapsayan bir kullanıcı profilinden bahsediyoruz. Yani bütün “kirli çamaşırlarımız” çoktan bir veri merkezinde ömürlük yerini yaptı bile. 

Yapay zekanın verilerimizi kullanım biçimi hakkındaki endişe verici ilk sinyaller, dünyanın dev yapay zeka şirketlerinden olan OpenAI’ın, ABD Savunma Bakanlığı’yla vardığı anlaşmanın ayrıntılarıyla ortaya çıktı.