Van’ın en zorlu coğrafyalarından biri olan Bahçesaray ilçesinde kış, yalnızca bir mevsim değil; yalnızlığın, çaresizliğin ve yıllardır çözülemeyen ulaşım sorunlarının adı.
Çığ riski nedeniyle yılda 5- 6 ay boyunca kapanan Bahçesaray yolu her sene aynı acı tabloyu yaşatıyor: ulaşılamayan bir ilçe, kapalı kepenkler, durma noktasına gelen ticaret, risk altındaki hayatlar ve hızlanan göç…
Bahçesaraylılar ilçelerini Güneş sisteminin en uzak ve ulaşılmaz yerine benzetip, ona 9. gezegen diyorlar. İlçenin şimdi 12 bin civarında olan nüfusu da düşme eğiliminde. Bahçesaraylılara göre, ilçelerinin göç vermesinin en önemli nedeniyse ulaşım zorluğu.
Bahçesaray Minibüs ve Motorlu Taşıtlar Kooperatifi Başkanı İlhami Burta, kış aylarında ilçenin kaderine terk edildiğini anlatıyor:
“Her kış aynı çileyi yaşıyoruz. Çığ riski nedeniyle yollar kapanıyor, ulaşım duruyor, iş yapamaz hâle geliyoruz. Kepenk kapatmak zorunda kalıyoruz çünkü müşteri yok, ticaret yok. İnsanlar hastalandığında hastaneye ulaşmak bile büyük tehlike.”
“21. yüzyılda hâlâ yol konuşuyoruz, bu bir utançtır”
Bahçesaraylı olup Van merkezde yaşayan Ali Kalçık, ilçeye gidip gelirken yaşadığı sıkıntıları “medeniyet sorunu” olarak tanımlıyor:
“Yol nerede?’ sorusu aslında gelişmişliğin ölçüsüdür. Yol yoksa medeniyet yoktur. Eğer bir yerde her yıl 5-6 ay boyunca yol kapanıyorsa bu dramatik bir durumdur. Eğitimden sağlığa, ekonomiden günlük yaşama kadar her şey bundan etkileniyor.”
Kalçık ulaşım zorluğunun insanı ruhsal olarak da yıpratan bir yanı olduğunu anlatıyor:
“Gitmek istiyorsun gidemiyorsun, gelmek istiyorsun gelemiyorsun. Bazen Fizan üzerinden dolaşmak zorunda kalıyorsun; yol 7-8 saate çıkıyor. Ama o yol da kapanıyor. İnsan kendi evine bile ulaşamıyor. Bu insanın psikolojisini bozan ağır bir durum.”
Kalçık, hasta bir yakın için yola çıkamamanın, doğum yapacak bir akrabaya ulaşamamanın yarattığı çaresizliğe de işaret ediyor:
