Elon Musk, elektrikli otomobil üreticisi Tesla ile roket ve uydu teknolojileri geliştiren SpaceX'i tek çatı altında toplamaya hazırlanıyor. Anlaşma sağlanırsa tarihin en büyük şirket birleşmesi gerçekleşebilir.
Bloomberg'e göre birleşme görüşmelerinde önemli ilerleme kaydedildi. Birleşmenin aralık ayında duyurulabileceği belirtiliyor.
Tarihin en büyük birleşmesi
SpaceX'in piyasa değeri 1,9 trilyon doların, Tesla'nınki ise 1,5 trilyon doların üzerinde. İki şirketin toplam değeri 3,4 trilyon doları aşıyor.
Haziran ayında New York borsasında halka açılan SpaceX, roket ve uydu teknolojileri geliştiriyor. Şirketin Starlink adlı uydu internet hizmeti, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından Ukrayna ordusunun iletişiminde önemli rol oynadı. Türkiye'nin Türksat 5A, 5B ve 6A uyduları da SpaceX roketleriyle uzaya gönderildi.

Tesla ise elektrikli otomobillerinin yanı sıra sürücüsüz araç teknolojileri ve insansı robotlar üzerinde çalışıyor. Şirketin geliştirdiği Optimus adlı robotun gelecekte fabrikalarda ve günlük hayatta çeşitli işleri yapması hedefleniyor.
Olası birleşme, otomobil üretiminden uzay çalışmalarına kadar farklı alanlarda faaliyet gösteren iki şirketi aynı yönetim altında toplayacak.

Musk neden birleşmek istiyor?
Musk, ekim ayında birleşme fikrine olumlu baktığını açıklamış, iki şirketin yönetim kurullarında anlaşmayı değerlendirecek bağımsız komiteler kurulduğunu doğrulamıştı.
Planın arkasındaki başlıca nedenlerden biri yapay zeka. Bu alandaki teknolojilerin geliştirilmesi için güçlü bilgisayarlara ve gelişmiş çiplere ihtiyaç var.

Tesla ile SpaceX bu alanda birlikte çalışmaya başladı. İki şirketin ortak projelerinden Terafab, Teksas'ta kurulması planlanan büyük bir çip üretim tesisi. Burada Tesla'nın otomobilleri ve robotlarıyla SpaceX'in uzayda kurmayı planladığı veri merkezleri için çip üretilecek. Seri üretimin 2028'de başlaması hedefleniyor.
Musk son dönemde şirketlerini bu teknolojiler etrafında birleştirmeye çalışıyor. 2025'te sosyal medya platformu X'i, yapay zeka şirketi xAI ile birleştirdi. SpaceX de Şubat 2026'da xAI'ı satın aldı. Böylece X de SpaceX'in bünyesine girdi.
Tesla'nın da bu yapıya katılması, Musk'ın farklı şirketlerde yürüttüğü teknoloji çalışmalarını ortak bir yönetim altında toplamasını sağlayabilir.
BBC'ye göre birleşme, Musk'ın şirketleri üzerindeki oy gücünü de artırabilir.
Birleşmenin önündeki engeller neler?
JPMorgan analisti Rajat Gupta'ya göre SpaceX'in ABD savunma sektörüyle ilişkileri ve Tesla'nın Çin'deki üretimi, anlaşmanın onaylanmasını zorlaştırabilir.
Tesla'nın Şanghay'daki fabrikası, şirketin dünyadaki en büyük üretim tesisi. Yılda 950 binden fazla otomobil üretme kapasitesine sahip. Tesla'nın 2025'te dünya genelinde teslim ettiği araçların yarısından fazlası bu fabrikadan çıktı.
SpaceX ise ABD ordusu için uydu fırlatıyor ve askeri iletişim sistemleri geliştiriyor. Şirket, temmuz ayında ABD Uzay Kuvvetleri'nden 18 uydu fırlatması için 1,6 milyar dolarlık sipariş aldı. Bu nedenle Tesla'nın Çin'deki faaliyetleri, birleşmenin ABD'nin ulusal güvenlik kuralları açısından incelenmesine yol açabilir.
ABD'deki ara seçimlerin ardından Kongre'de çoğunluğu elde eden Demokratlar da Musk'ın şirketlerinin hükümetle ilişkilerini ve savunma sözleşmelerini incelemeyi planlıyor.
Tesla hissedarları için ne değişecek?
Yatırım analisti Dan Sheehan'a göre Tesla hissedarları, anlaşmanın ardından daha büyük bir şirketin daha küçük bir bölümüne sahip olabilir.
Tesla açısından birleşme, otomobil üretiminin ötesine geçme planını da hızlandırabilir.
Şirket son yıllarda Çinli rakipleriyle giderek sertleşen bir rekabet içinde. Çin merkezli elektrikli otomobil üreticisi BYD, ocak ayında satışlarda Tesla'yı geride bırakarak dünyanın en büyük elektrikli otomobil üreticisi oldu.
Musk ise Tesla'nın geleceğini sürücüsüz araçlarda, robotlarda ve yapay zekada görüyor. SpaceX'le birleşme, bu alanlara daha fazla kaynak ayırmasını sağlayabilir.


