Çin’de, ülkenin en kıdemli generallerinden Orgeneral Cang Youşia ile Genelkurmay Başkanı Liu Cınli hakkında soruşturma başlatıldı.
İki isim de görevden alındı.
Cang’ın ülkenin nükleer programına ilişkin gizli bilgileri ABD'ye sızdırmakla suçlandığı ileri sürülüyor.
75 yaşındaki Orgeneral Cang Youşia, sıradan bir isim değil. Orduyu yöneten yedi kişilik Merkezi Askeri Komisyonu'nun iki başkan yardımcısından biri. Zaten başkan da Çin lideri Şi Cinping. Cang, 1979’da Çin-Vietnam sınır savaşına katılmış, sıcak savaş tecrübesine sahip ve halen orduda olan son isimlerden.
Suçlanan generalin, Şi ile dostluğu çocukluk yıllarına dayanıyor. İkisinin de babası iç savaşta Mao Zedong önderliğindeki Komünist milislerin önemli isimlerinden. Cang’ın babası, Çin Halk Kurtuluş Ordusu'nun Kuzeybatı Saha Ordusu komutanıyken, Şi'nin babası bu ordunun siyasi komiseriydi.
Cang, 2011 yılında orgeneralliğe terfi etti. Şi Cinping de 2012’de Çin Komünist Partisi’nin Genel Sekreteri oldu. Kısa süre içinde de Cang’ı ordu donatım biriminin başına getirdi. O zamandan beri de Çin ordusunun dönüşümünde etkin bir isimdi. Çin Komünist Partisi’nin en üst yönetim organı olan 24 kişilik politbüronun da üyesiydi. Şi ile yakınlığı nedeniyle dokunulmaz olarak görülüyordu.
Casusluk iddiası
Haftasonu operasyonun “yolsuzluk ve disiplinsizlik” gerekçesiyle yapıldığı duyurulmuş; bu gelişme beraberinde Çin Devlet Başkanı Şi’ye yönelik darbe girişiminde bulunulduğu, çok sayıda askerin gözaltına alındığı iddialarını da beraberinde getirmişti.
The Wall Street Journal’ın haberine göre, operasyonun en önemli sebebi büyük bir casusluk iddiası. Habere göre Cang, Çin'in nükleer programıyla ilgili teknik bilgileri ABD'ye aktarmakla itham ediliyor. Suçlamalara temel olan delillere, Çin'in nükleer programlarının yürütülmesinden sorumlu Çin Ulusal Nükleer Şirketinin eski Genel Müdürü Gu Cün hakkında 19 Ocak’ta başlatılan soruşturma sırasında ulaşıldığı iddiası var.
Orgeneral Cang, ordu içinde nüfus ağları kurmak ve siyasi hizipler oluşturmak ve görevlendirmeler için rüşvet almakla da suçlanıyor. Cang'ın eski Savunma Bakanı Li Şangfu'nun göreve atanmasını da büyük miktarda rüşvet karşılığında sağladığı ileri sürülüyor. “Ciddi disiplin ihlalleri” de yöneltilen suçlamalar arasında.
Cang, en son 20 Kasım 2025 Moskova’da Rusya Savunma Bakanı Andrey Belousov ile görüşürken kamuoyu önünde görülmüştü. Genelkurmay Başkanı Liu Cınli de benzer iddialarla soruşturma altında. İki generale yakın olan bazı subayların telefonlarına el konulduğu da ileri sürüldü.
“Çin ordusunda büyük tasfiye”
Çin’in Washington Büyükelçiliği sözcüsü Liu Pengyu, The Wall Street Journal’a yaptığı açıklamada, parti yönetiminin Cang hakkında soruşturma başlatma kararının, liderliğin yolsuzlukla mücadelede “tam kapsamlı ve sıfır toleranslı bir yaklaşım” benimsediğini gösterdiğini söyledi.
Siyasi analistler de ordu içindeki tasfiyeye dikkat çekiyor. Siyasi risk danışmanlık şirketi China Strategies Group’un başkanı Christopher Johnson, “Çin askerî tarihinde eşi görülmemiş bu adım, üst komuta kademesinin tamamen tasfiye edilmesi anlamına geliyor.” dedi.
Tayvan yakından izliyor
İngiliz The Times ise bu olayı Şi Cinping'in askeri alanda elinin rahatlaması olarak değerlendirdi. Bu da gözleri Çin tehdidi altındaki Tayvan’a çevirdi. Tayvan hükümeti, Çin’deki operasyonu “anormal gelişmeler” olarak nitelendiriyor. Tayvan Savunma Bakanı Wellington Koo, gelişmeleri istihbarat, gözetleme ve uluslararası istihbarat paylaşımıyla yakından izleyeceklerini açıkladı.
