Papa XIV. Leo, 8 Mayıs 2025’te seçildiğinde ABD doğumlu ilk Papa olarak tarihe geçti. ABD Başkanı Trump da o günlerde bu durumdan bir hayli memnundu. Çünkü Trump, daha ikinci dönemi başlar başlamaz, bir önceki Papa Francesco ile anlaşmazlık yaşamıştı.
Göç meselesinin yanı sıra, eşcinsellik, boşanma gibi konulardaki ılımlı yaklaşımı ve kapitalizm eleştirileri nedeniyle Papa Francesco, Trump’ı destekleyen muhafazakar Katolik kanadın hedefi haline gelmişti. Aralarında teolojik bir savaş olduğu konusu tartışılıyordu.
Ama aradan geçen yaklaşık bir yıldan sonra görünen o ki Trump, Papa XIV. Leo’dan da memnun değil. Bunda Venezuela ve Küba krizlerine karşı Vatikan’dan gelen eleştirilerin dozunun, İran ve Lübnan’daki savaşla beraber yükselmesinin etkisi var.
Ayse Karabat
“Papa Leo’nun hayranı değilim”
Trump, 12 Nisan Pazar günü Florida’dan Washington’a dönerken, Social Truth hesabından uzun bir sosyal medya paylaşımı yaptı. Papa’yı pek de alışılmadık ölçüde sert bir dille hedef aldı. “Papa Leo suç konusunda zayıf ve dış politika açısından berbat” dedi, Leo’nun hayranı olmadığını söyledi:
"İran'ın nükleer silaha sahip olmasının sorun olmadığını düşünen bir Papa istemiyorum. Amerika'nın, ABD'ye büyük miktarda uyuşturucu gönderen ve daha da kötüsü katiller ve uyuşturucu satıcıları dahil hapishanelerini ülkemize boşaltan Venezuela'ya saldırmasının kötü bir şey olduğunu düşünen bir Papa istemiyorum ve ben, ezici bir çoğunlukla seçildiğim şeyi tam olarak yaptığım için ABD Başkanı'nı eleştiren bir Papa istemiyorum."
Trump’a göre Leo, bu göreve Amerikalı olduğu için getirilmişti. Kendisiyle başa çıkmanın en iyi yolu olarak böyle bir tercihin yapıldığını da öne sürdü.
“Ben Beyaz Saray’da olmasaydım, Leo Vatikan’da olmazdı” diye yazan Trump, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Leo kendine çeki düzen vermeli, sağduyuyu kullanmalı, Radikal Sol’a hizmet etmeyi bırakmalı ve politikacı olmak yerine büyük bir Papa olmaya odaklanmalı. Bu ona çok zarar veriyor ve daha da önemlisi Katolik Kilisesi’ne zarar veriyor.”
Trump, gazetecilere yaptığı sonraki açıklamalarda Papa için “Bence iyi bir iş çıkarmıyor. Sanırım suçu seviyor” dedi ve “Çok liberal bir kişi” diye de ekledi.
ABD Başkanı Trump, daha sonra da kendisini Hz. İsa gibi tasvir eden, yapay zeka ile hazırlanmış bir görsel paylaştı.
Papa ne demişti?
Papa XIV. Leo, ABD ve İsrail’in İran’a karşı başlattıkları savaşın başından beri barış mesajları veriyor. 5 Nisan’daki Paskalya mesajında, "Elinde silah olanlar onları bıraksın. Savaş çıkarma gücüne sahip olanlar barışı seçsin” çağrısında bulunmuştu. Ama birkaç gün sonra Trump'ın "İran'da medeniyet yok olacak" tehdidi geldi, Papa da aynı gün şu açıklamayı yaptı:
"Bugün, hepimizin bildiği gibi, İran halkına yönelik bir tehdit gündeme geldi ve bu gerçekten kabul edilemez. Burada elbette uluslararası hukukla ilgili meseleler var, ancak bundan çok daha fazlası söz konusu. Bu, bütün bir halkın iyiliği açısından ahlaki bir meseledir."
Haftasonu ise iki önemli konuşma yaptı. 11 Nisan’da Katolik Kilisesi'nin merkezi Vatikan'ın ünlü Aziz Petrus Bazilikası'nda, dünya barışı için yapılan duaya başkanlık etti. Papa, orada şu ifadeleri kullandı:
"Savaş böler, umut birleştirir. Burada, çevremizde giderek daha öngörülemez ve saldırgan hale gelen o her şeye kadirlik hezeyanına karşı bir set buluyoruz. İnsanlık ailesindeki dengeler ciddi biçimde sarsılmıştır. Hatta Tanrı'nın kutsal adı bile ölüm söylemlerine alet edilmektedir."
Bu konuşmasındaki “Tanrı'nın kutsal adı bile ölüm söylemlerine alet edilmektedir” cümlesini, savaş boyu ABD ve İsrail yönetiminden gelen savaşa dinsel kılıf bulma açıklamalarına tepki olarak okumak yanlış olmaz herhalde. İki örnek vermek gerekirse, ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth, Amerikalılara “İsa Mesih adına” zafer için dua etmeleri çağrısında bulunmuştu. Trump’a Tanrı’nın savaşı onaylayıp onaylamadığı sorulduğunda ise, “Evet, çünkü Tanrı iyidir, Tanrı iyidir ve insanların korunmasını ister” yanıtını vermişti.
XIV. Leo, 12 Nisan Pazar günü de Aziz Petrus Meydanı’nda toplanan kalabalığa seslenirken İsrail’in saldırısı altındaki Lübnan’a da değindi. Leo, acı ve korku dolu günlerden geçen Lübnan halkına her zamankinden daha yakın olduğunu belirterek, şu ifadeleri kullandı:
"Her insanın vicdanına kazınmış ve uluslararası hukukta tanınan insanlık ilkesi, sivil halkı savaşın korkunç etkilerinden koruma yönünde ahlaki bir yükümlülük içerir. Çatışan taraflara ateşkes ilan etmeleri ve acilen barışçıl bir çözüm aramaları çağrısında bulunuyorum."
Afrika yolunda Trump’a cevap
Papa XIV. Leo, bu tartışmaların gölgesinde 11 günlük Afrika turuna çıktı. Uçakta gazeteciler ona Trump’ın açıklamalarını sordu. Papa, Trump yönetiminden korkmadığını ve konuşmaya devam edeceğini söyledi. "Tartışmaya girmeyeceğim. Söylediklerim kimseye yönelik bir saldırı amacı taşımıyor" ifadesini kullandı.
Katoliklerin ABD’deki gücü
ABD'de nüfusun yaklaşık yüzde 20'sine karşılık gelen 70 milyondan fazla Katolik var. Trump'ın Başkan Yardımcısı JD Vance de Katolik.
AP VoteCast’e göre Trump, 2024 seçimlerinde Katolik seçmenlerin %55’inin oyunu aldı. Ancak Trump yönetimi aynı zamanda muhafazakâr Evanjelik Protestan liderlerle yakın ilişkilere sahip ve İran’a karşı savaşı ilahi bir destekle yürüttüğünü iddia ediyor.
Kasım seçimleri yaklaşırken bu yeni polemiğin ne getireceği ise şimdilik bilinmiyor.
