ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, 2025'in son günlerinde çokça tartışılan açıklamasında “1946 sonrasına bakarsanız, ABD'nin müdahil olduğu yaklaşık 93 darbe veya rejim değişikliği yaşandı” dedi. Barrack’ın işaret ettiği bu ülkelerin yönetimlerini değiştiren CIA operasyonlarından ilki İran’da oldu. Adı da Ajax Operasyonu’ydu. İngilizler kışkırtıcı roldeydi. Altında yatan sebep yine petroldü.
İran’da petrolün hikayesi 19. yüzyılın sonlarında başladı. Aslında ülkede yüzyıllardır petrol sızıntıları görülüyordu. Bugünkü Reuters haber ajansının kurucusu Baron Julius de Reuter, İran petrolünün gelişmesi için 1882 ve 1889’da iki anlaşma yaptı. Ama petrol arama ve çıkarma girişimleri başarısız olunca anlaşma yenilenmedi.
